Van 1 chiều là thiết bị quan trọng trong hệ thống đường ống, giúp điều hướng dòng chảy theo một chiều duy nhất và ngăn hiện tượng chảy ngược. Tuy nhiên, không ít người dùng hoặc đơn vị thi công vẫn mắc phải các lỗi lắp đặt van 1 chiều, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu suất hoạt động, tuổi thọ hệ thống và chi phí sửa chữa.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích 5 lỗi phổ biến nhất khi lắp van 1 chiều, đi kèm với hướng dẫn khắc phục và lưu ý kỹ thuật thực tế, giúp bạn tránh sai sót và đảm bảo hệ thống vận hành ổn định.
1. Lỗi lắp đặt van 1 chiều: Lắp sai chiều dòng chảy

Nguyên nhân:
Đây là lỗi phổ biến nhất, đặc biệt khi lắp đặt nhanh hoặc không có kỹ thuật giám sát.
Van 1 chiều chỉ cho phép dòng chảy đi theo một hướng cố định, nếu lắp ngược chiều, dòng chảy sẽ bị chặn lại hoàn toàn.
Hậu quả:
Nước hoặc hơi không thể lưu thông → hệ thống ngưng hoạt động.
Gây áp lực dư lên đường ống, thiết bị khác (như bơm) → hư hỏng.
Cách khắc phục:
Luôn kiểm tra mũi tên trên thân van (ký hiệu hướng dòng chảy) trước khi lắp.
Nếu đã lắp sai, cần tháo và lắp lại đúng chiều trước khi vận hành.
Lưu ý kỹ thuật:
Với van 1 chiều mặt bích, nên kiểm tra chiều ngay sau khi siết các bulong ban đầu, tránh mất thời gian tháo ra sau khi đã xiết chặt.
2. Lỗi 2: Không vệ sinh đường ống trước khi lắp

Nguyên nhân:
Khi thi công hệ thống ống mới hoặc thay thế van, nhiều người bỏ qua bước xả cặn, rửa sạch bụi bẩn trong đường ống.
Hậu quả:
Cặn bẩn đi vào thân van, gây kẹt đĩa van hoặc hư hại lò xo.
Giảm độ kín → rò rỉ hoặc mất khả năng đóng kín.
Cách khắc phục:
Trước khi lắp van, xả sạch đường ống bằng nước sạch hoặc khí nén.
Dùng lọc Y (Y-strainer) trước van để chặn rác/cặn về lâu dài.
3. Lỗi 3: Siết quá lực hoặc sai loại gioăng

Nguyên nhân:
Siết bulong quá mạnh hoặc dùng lực không đồng đều.
Chọn loại gioăng không đúng chất liệu hoặc kích cỡ.
Hậu quả:
Gây nứt thân van (đặc biệt với van gang, nhựa).
Gioăng không khít → rò rỉ tại vị trí kết nối.
Mất bảo hành do lỗi do người dùng.
Cách khắc phục:
Dùng cờ lê lực để siết đều các bulong mặt bích theo hình sao.
Chọn gioăng đúng tiêu chuẩn: EPDM cho nước, PTFE cho hóa chất, Graphite cho hơi nóng.
Với van ren, nên dùng keo lụa kết hợp băng tan – không dùng keo dán ống PVC cho van inox/gang.
4. Lỗi 4: Dùng sai loại van cho môi trường hoạt động

Nguyên nhân:
Chọn van không phù hợp với chất lỏng, áp lực, nhiệt độ hoặc hóa chất trong hệ thống.
Hậu quả:
Van bị ăn mòn nhanh chóng, gỉ sét hoặc biến dạng.
Không hoạt động hiệu quả, đóng mở kém.
Nguy cơ cháy nổ, rò rỉ nghiêm trọng (đặc biệt trong hệ thống hơi nóng hoặc hóa chất).
Ví dụ thực tế:
Dùng van nhựa cho hệ thống hơi nóng: nhựa biến dạng, van không đóng kín, gây nguy hiểm.
Dùng van gang trong hệ thống axit nhẹ: bị ăn mòn sau vài tháng.
Cách khắc phục:
Xác định rõ môi trường trước khi chọn van:
Nước sạch: gang, nhựa
Hơi nóng: inox, thép
Hóa chất: nhựa đặc biệt (PVC, CPVC, PVDF)
Chọn van có thông số kỹ thuật rõ ràng: PN10, PN16, nhiệt độ, vật liệu
5. Lỗi 5: Không kiểm tra van sau khi lắp đặt

Nguyên nhân:
Sau khi lắp van, nhiều hệ thống đưa vào vận hành ngay mà không có kiểm tra sơ bộ.
Hậu quả:
Van có thể bị kẹt do cặn, hoặc chưa kín khít.
Van đóng không đúng → gây mất áp, rò rỉ ngược
Phát hiện lỗi muộn → hệ thống đã vận hành, khó xử lý
Cách kiểm tra đơn giản:
Trước khi vận hành toàn hệ thống, xả thử nước/hơi nhẹ để kiểm tra hoạt động của van.
Dùng đồng hồ đo áp tại 2 đầu van → so sánh áp lực.
Kiểm tra rò rỉ tại kết nối bằng giấy lau hoặc máy dò khí (nếu dùng hơi).
6. Hướng dẫn cách lắp đặt van 1 chiều đúng kỹ thuật
Để tránh các lỗi phổ biến trên, dưới đây là quy trình lắp van 1 chiều chuẩn kỹ thuật:
Bước 1: Chuẩn bị
Vệ sinh sạch đường ống
Kiểm tra đúng loại van, vật liệu, kích thước
Kiểm tra ký hiệu dòng chảy trên thân van
Bước 2: Đặt van đúng chiều dòng
Với van ren: siết vừa lực – không dùng ống siết dài làm đòn bẩy
Với van mặt bích: dùng bulong siết chéo đều lực
Bước 3: Kiểm tra ban đầu
Dẫn nước/khí nhẹ vào hệ thống để kiểm tra đóng mở
Dùng tay kiểm tra áp lực, tiếng động bất thường
Bước 4: Vận hành toàn hệ thống
Sau khi đảm bảo không có rò rỉ, vận hành hệ thống ở áp lực thực tế
7. Các lưu ý thực tế khi thi công van 1 chiều
Luôn dùng lọc Y trước van để bảo vệ khỏi cặn bẩn
Không dùng cùng lúc nhiều van 1 chiều gần nhau, tránh gây nhiễu dòng
Với van hơi: luôn có ống xả và van xả khí tại điểm cao
Không treo van giữa không trung – cần giá đỡ hoặc bệ đỡ chắc chắn
Hướng dẫn bảo trì van 1 chiều – Tăng tuổi thọ lên đến 10 năm
8. Tổng kết: Lắp đúng van 1 chiều – Lợi ích lâu dài
Việc lắp đặt van 1 chiều đúng kỹ thuật không chỉ giúp hệ thống hoạt động hiệu quả mà còn kéo dài tuổi thọ thiết bị, giảm thiểu chi phí sửa chữa và tránh gián đoạn sản xuất. Chỉ cần tránh 5 lỗi phổ biến đã nêu ở trên, bạn có thể yên tâm vận hành hệ thống của mình trong thời gian dài.
Nếu bạn chưa chắc chắn về loại van phù hợp, hãy tham khảo ngay bài viết:
Cách chọn van 1 chiều phù hợp với từng hệ thống
Liên hệ ngay nếu bạn cần tư vấn kỹ thuật hoặc báo giá chi tiết!