Trong các hệ thống đường ống công nghiệp, mặt bích là phụ kiện không thể thiếu để kết nối các thiết bị như van, bơm và đường ống. Tuy nhiên mỗi quốc gia lại sử dụng một hệ tiêu chuẩn khác nhau, dẫn đến kích thước và thông số kỹ thuật của mặt bích cũng khác nhau.
Hiện nay, ba tiêu chuẩn mặt bích được sử dụng phổ biến nhất trong công nghiệp gồm JIS (Nhật Bản), ANSI/ASME (Mỹ) và DIN (Đức). Việc tra cứu bảng kích thước mặt bích tiêu chuẩn JIS – ANSI – DIN giúp kỹ sư và người lắp đặt lựa chọn đúng loại mặt bích phù hợp với hệ thống.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các thông số kỹ thuật quan trọng và cung cấp bảng tra kích thước mặt bích thông dụng hiện nay.
Mặt bích là gì?
Mặt bích là một chi tiết cơ khí dạng đĩa tròn được sử dụng để kết nối các đoạn đường ống, van hoặc thiết bị công nghiệp với nhau thông qua bulong và gioăng làm kín.

Kết nối bằng mặt bích có nhiều ưu điểm:
- Dễ dàng lắp đặt và tháo rời
- Đảm bảo độ kín cao
- Chịu được áp lực và nhiệt độ lớn
- Thuận tiện trong quá trình bảo trì hệ thống
Mặt bích thường được sử dụng trong nhiều hệ thống công nghiệp như:
- Hệ thống cấp thoát nước
- Hệ thống hơi nóng
- Hệ thống dầu khí
- Hệ thống phòng cháy chữa cháy
- Hệ thống hóa chất
Nhờ khả năng kết nối chắc chắn và linh hoạt, mặt bích đã trở thành tiêu chuẩn trong hầu hết các hệ thống đường ống hiện đại.
Các thông số quan trọng trong bảng kích thước mặt bích
Khi tra cứu bảng kích thước mặt bích, bạn sẽ gặp nhiều ký hiệu kỹ thuật khác nhau. Dưới đây là các thông số phổ biến nhất.

DN – Đường kính danh nghĩa
DN (Nominal Diameter) là kích thước danh nghĩa của đường ống hoặc thiết bị. Ví dụ:
- DN50
- DN100
- DN200
Thông số này giúp xác định kích thước mặt bích tương ứng với đường ống.
OD – Đường kính ngoài
OD (Outside Diameter) là đường kính ngoài của mặt bích. Thông số này ảnh hưởng đến kích thước tổng thể và khả năng lắp đặt trong hệ thống.
PCD – Đường kính vòng tâm lỗ bulong
PCD (Pitch Circle Diameter) là đường kính vòng tròn đi qua tâm các lỗ bulong. Đây là thông số quan trọng để đảm bảo hai mặt bích có thể lắp ghép chính xác.
n – Số lượng lỗ bulong
Đây là số lượng lỗ dùng để lắp bulong trên mặt bích. Số lỗ thường tăng lên theo kích thước DN của mặt bích.
d – Đường kính lỗ bulong
Thông số này cho biết kích thước lỗ để lắp bulong. Nếu sai kích thước, bulong sẽ không thể lắp vừa.
t – Độ dày mặt bích
Độ dày mặt bích ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu áp lực của hệ thống. Các hệ áp lực cao thường sử dụng mặt bích dày hơn.
Bảng kích thước mặt bích tiêu chuẩn JIS
JIS là tiêu chuẩn công nghiệp của Nhật Bản và được sử dụng rất phổ biến tại các nước châu Á, trong đó có Việt Nam.
Các cấp áp lực JIS phổ biến
Một số cấp áp lực thường gặp:
- JIS 5K
- JIS 10K
- JIS 16K
- JIS 20K
Trong đó JIS 10K là loại phổ biến nhất trong hệ thống nước và hơi.
Bảng kích thước mặt bích JIS 10K (tham khảo)

Bảng kích thước này giúp người dùng nhanh chóng xác định kích thước mặt bích phù hợp với hệ thống.
Bảng kích thước mặt bích tiêu chuẩn ANSI / ASME
ANSI là tiêu chuẩn công nghiệp của Mỹ và được sử dụng rộng rãi trong các ngành dầu khí, hóa chất và nhà máy nhiệt điện.
Tiêu chuẩn mặt bích ANSI thường được quy định trong ASME B16.5.
Các cấp áp lực ANSI phổ biến
Các cấp áp lực phổ biến gồm:
- Class 150
- Class 300
- Class 600
- Class 900
Trong đó ANSI Class 150 là loại phổ biến nhất trong các hệ thống công nghiệp thông thường.
Bảng kích thước mặt bích ANSI Class 150

Điểm khác biệt lớn của tiêu chuẩn ANSI là sử dụng đơn vị inch thay vì mm.
Bảng kích thước mặt bích tiêu chuẩn DIN
DIN là tiêu chuẩn công nghiệp của Đức và hiện nay được sử dụng rộng rãi tại châu Âu.
Các cấp áp lực DIN phổ biến
Các cấp áp lực thường gặp gồm:
- PN6
- PN10
- PN16
- PN25
- PN40
Trong đó DIN PN16 là tiêu chuẩn được sử dụng phổ biến nhất.
Bảng kích thước mặt bích DIN PN16

So sánh tiêu chuẩn mặt bích JIS – ANSI – DIN
Dưới đây là bảng so sánh nhanh giữa ba tiêu chuẩn phổ biến.
| Tiêu chuẩn | Xuất xứ | Áp lực | Đơn vị |
|---|---|---|---|
| JIS | Nhật Bản | 5K – 20K | mm |
| ANSI | Mỹ | Class 150 – 900 | inch |
| DIN | Đức | PN6 – PN40 | mm |
Một số điểm khác biệt quan trọng
- Khoảng cách lỗ bulong khác nhau
- Số lượng bulong khác nhau
- Cấp áp lực thiết kế khác nhau
Vì vậy các tiêu chuẩn này không thể lắp lẫn với nhau.
Các loại mặt bích phổ biến trong công nghiệp
Ngoài tiêu chuẩn kích thước, mặt bích còn được phân loại theo cấu tạo.

Mặt bích hàn cổ (Weld Neck Flange)
Loại mặt bích này có phần cổ dài để hàn trực tiếp vào đường ống.
Ưu điểm:
- Chịu áp lực cao
- Chịu nhiệt tốt
- Phù hợp hệ thống hơi và dầu khí
Mặt bích rỗng (Slip On Flange)
Đây là loại mặt bích phổ biến vì dễ lắp đặt và chi phí thấp.
Ưu điểm:
- Thi công nhanh
- Giá thành rẻ
- Phù hợp hệ thống áp lực trung bình
Mặt bích ren (Threaded Flange)
Loại mặt bích này được kết nối bằng ren nên không cần hàn.
Ưu điểm:
- Lắp đặt nhanh
- Phù hợp hệ thống nhỏ
Mặt bích mù (Blind Flange)
Đây là loại mặt bích không có lỗ trung tâm.
Công dụng:
- Bịt kín đầu đường ống
- Sử dụng khi cần bảo trì hệ thống
Cách lựa chọn mặt bích đúng tiêu chuẩn
Để chọn mặt bích phù hợp với hệ thống, bạn nên thực hiện theo các bước sau.

Xác định tiêu chuẩn hệ thống
Ví dụ:
- Hệ Nhật → JIS
- Hệ Châu Âu → DIN
- Hệ dầu khí → ANSI
Xác định kích thước đường ống
Thông thường dựa vào DN hoặc inch của đường ống.
Xác định áp lực làm việc
Ví dụ:
- Hệ nước: PN10 – PN16
- Hệ hơi: PN25 – PN40
- Hệ dầu khí: Class 300 trở lên
Chọn vật liệu mặt bích
Một số vật liệu phổ biến gồm:
- Thép carbon
- Inox 304 / 316
- Gang
- Thép hợp kim
Lưu ý khi lắp đặt mặt bích
Để hệ thống hoạt động ổn định cần lưu ý:
- Siết bulong đúng lực
- Chọn gioăng phù hợp
- Không lắp lẫn tiêu chuẩn mặt bích
- Kiểm tra độ phẳng bề mặt trước khi lắp
Nếu lắp sai tiêu chuẩn có thể gây rò rỉ hoặc hỏng thiết bị.
Kết luận
Việc tra cứu bảng kích thước mặt bích tiêu chuẩn JIS – ANSI – DIN là bước quan trọng trong thiết kế và lắp đặt hệ thống đường ống công nghiệp. Mỗi tiêu chuẩn đều có các thông số kỹ thuật riêng, vì vậy cần lựa chọn đúng loại để đảm bảo độ kín và an toàn cho hệ thống.
Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về kích thước mặt bích tiêu chuẩn cũng như cách lựa chọn phù hợp cho từng ứng dụng thực tế.
Hãy đến với Van Công Nghiệp Phát Đạt để được tư vấn và cung cấp các giải pháp tối ưu nhất cho nhu cầu sử dụng Van Công Nghiệp phổ biến. Chúng tôi cam kết mang đến cho bạn sản phẩm chính hãng, dịch vụ tận tâm và mức giá tốt nhất trên thị trường.

